تكاليف خويشاوندى و خاندان‌هاى پيامبران در قرآن قرآن با تأكيد بسيار همه مسلمانان را مكلف كرده كه پيوندهاى خويشاوندى را حفظ كنند . در آيات بسيارى به مؤمنان توصيه شده كه با خويشان رفتارى نيكو ( احسان ) داشته باشند و آنان را يارى و به معاش آنان كمك كنند : « خدا به عدل و احسان و بخشش به خويشاوندان ( ايتاء ذى القربى ) فرمان مىدهد ، و از فحشاء و زشتكارى و ستم نهى مىكند » ( نحل / 90 ) . در بيشتر موارد نام خويشان در اين شرايط ، همراه با نام يتيمان ، فقيران و در راه‌ماندگانى ( ابن السبيل ) آمده است كه شايسته احسان مؤمنان هستند . اما اين حقيقت كه مرتبا نام آنان در رديف اول آمده است تقدّم حق آنان را بر هر ذىنفع ديگرى نشان مىدهد : « حق خويشاوند و مسكين و در راه مانده را ادا كن . اين بهتر است براى كسانى كه خشنودى خدا را مىجويند و ايشان رستگارانند » ( روم / 38 ) . « . . . نيكوكار ( برّ ) كسى است كه . . . مال خود را ، در راه دوستى خدا ، به خويشاوندان ( ذوى القربى ) و يتيمان و درماندگان و گدايان و در بندماندگان ببخشد » ( بقره / 177 ) . هنگامى كه مؤمنان از محمد صلّى اللّه عليه و آله مىپرسند كه چه چيزى بايد انفاق كنند به او اعلام مىشود كه به آنان بگويد : « آنچه از مال خود انفاق مىكنيد ، براى پدر و مادر ( والدين ) و خويشاوندان ( اقربا ) و يتيمان و مسكينان و رهگذران باشد ، و هر كار نيكى كه كنيد خدا به آن آگاه است » ( بقره / 215 ) . به مفهومى گسترده‌تر احسان به خويشان واجب است : « به ياد آريد آن هنگام را كه از بنى اسرائيل پيمان گرفتيم كه جز خدا را نپرستيد و به پدر و مادر و خويشاوندان و يتيمان و درويشان نيكى ( احسان ) كنيد و به مردمان سخن نيك گوييد و نماز بخوانيد و زكات بدهيد » ( بقره / 83 ) . به مسلمانان نيز همين دستور را داده است : « خداى را بپرستيد و هيچ چيز را شريك او مسازيد و با پدر و مادر و خويشاوندان و يتيمان و بينوايان و همسايهء خويشاوند ( جار ذى القربى ) و همسايه بيگانه و يار مصاحب و مسافر رهگذر و بندگان خود نيكى كنيد » ( نساء / 36 ) . هنگام تقسيم ميراث شخص درگذشته چون خويشاوندان و يتيمان و مسكينان حاضر آمدند آنان را محقّ به احسان و دريافت چيزى مىداند ( نساء / 7 - 8 ) . در اينجا روشن است كه منظور از خويشاوند آنانى هستند كه سهم الارث نمىبرند .